Matriek-vereiste waai
Mag nie kriterium vir vakante pos wees
deur Philip de Bruin
(November 2005)


As 'n werkgewer matriek as vereiste stel vir kandidate wat om 'n vakante pos aansoek doen, moet hy bie goeie rede h om dit te doen - anders pleeg hy 'n onbillike arbeidspraktyk wat hom duur te staan kan kom.

Di grondverskuiwende beslissing van die Bedingingsraad vir die Staatsdiens (BRS) is deur die arbeidshof 'n bevel van die hof gemaak en is dus nou die geldende reg van die land.

Arbeidskenners s die naweek in reaksie dit bring ingrypende wysigings mee aan "feitlik elke werkgewer in die land" se beleid om matriek "voor die voet" as vereiste vir kandidate vir vakante poste te stel.

In die geval voor die BRS was me. M. Vermeulen, 'n werker van die departement van arbeid en soos verteenwoordig deur haar vakbond, Nehawu, op die oorlogpad nadat sy vir 'n bevorderingspos aansoek gedoen het in die werkrigting waarin sy baie jare ervaring het.

Sy is meegedeel dat sy nie die kortlys gehaal het nie, omdat sy nie matriek het nie en matriek 'n vereiste vir die pos is.

Die BRS het bevind dat die departement geen aanvaarbare rede kon verstrek waarom matriek 'n vereiste vir die pos is nie. Gevolglik het die departement, deur matriek sonder goeie rede as vereiste te stel, 'n onbillike arbeidspraktyk teenoor Vermeulen gepleeg.

Die BRS het beveel dat Vermeulen onmiddellik 'n salarisverhoging moet kry asof sy in die bevorderingspos aangestel is. Boonop moet die departement as straf vir die onbillike arbeidspraktyk drie maande se skadevergoeding aan Vermeulen betaal, synde die verskil tussen haar ou salaris en die salaris wat sy sou gekry het as sy bevorder is.

Toe eindig die verhaal ook nie daar nie. Vermeulen het n maande steeds nie haar vergoeding gekry nie en het toe in die arbeidshof gevra dat die BRS se bevel 'n bevel van die hof gemaak word. Die departement het 'n aansoek gebring dat die BRS se bevel hersien word, maar het s 'n patetiese vertoning gelewer dat regter H. Murphy beveel het dat die BRS se bevel 'n hofbevel gemaak word.

En weens die departement "se minder as redelike gedrag in die litigasie" is beveel dat die departement ook al Vermeulen en Nehawu se kostes betaal.

Mnr. W. Field, opdraggewende prokureur van Nehawu, s die naweek die arbeidshof se bevel is in April gemaak, maar geen aansoek om appl is deur die departement ingedien nie. "Dit is dus nou die reg van die land."